Таҳлили муқоисавии тарҷумаҳои русии «Шоҳнома» аз ҷониби С.Б.Бону-Лоҳутӣ ва М. Лозинский сурат гирифтааст. Дар мисоли 4 байт аз достони «Рустам ва Суҳроб» бо истифода аз усули таҳлили муқоисавӣ дар асоси меъёрҳои таҳияшудаи арзёбии сифати тарҷумаҳо дар бораи баробарии эстетикии тарҷумаҳо ба нусхаи асл хулоса бароварда шудааст. Зимнан баробарии теъдоди мисраъҳо ва вазн, мувозинат, каденсия, ҳамҷавории қофия ва навъҳои он, вижагиҳои хушоҳангӣ, вижагиҳои мувофиқати луғавӣ ё набудани онҳо, хусусиятҳои тарҷумаи баробариҳои луғавӣ ва синтаксисӣ (санъатҳои бадеӣ, аъзоҳои чидаи ҷумла), намудҳои гуногуни трансформатсия, ба даст овардани образнокӣ, таъсири эҳсосӣ ва зебоишиносӣ ва ғ. ба назар гирифта мешавад. Дар бобати ҳар як мисраъ мулоҳизаҳои мушаххас баён шуда, умумияти тарҷумаҳо ба асл, тафовути онҳо аз рӯи ин ё он мушаххасоти меъёрҳои зикршуда муайян карда мешаванд. Муқаррароти назариявии ироагардида бо шоҳидҳои мушаххас аз матнҳо тасдиқ карда мешаванд. Ҳангоми муқоиса на танҳо ба мисраъҳои мавриди таҳлил такя карда шудааст, балки маводи истинодӣ ва иқтибосҳо аз асарҳои марбут ба мавзуи таҳқиқ мавриди истифода қарор гирифтаанд.
“Шоҳнома” Абулқосим Фирдавсӣ, С. Б. Бону-Лоҳутӣ, М. Лозинский, тарҷума, баробарии вазн, баробарии мисраъ, байт
1. Артемьева И. Н. Теория и практика перевода / И. Н. Артемьева. – Санкт-Петербург: РГГМУ, 2020. – 130 с.
2. Брюсов В. Избранные сочинения в двух томах. Т. 2 / В. Брюсов. – Москва: Гослитиздат, 1955. – С. 188-189.
3. Герасимова Н.И. Краткий курс лекций по теории перевода для бакалавров [Электронный ресурс]. – Ростов-на-Дону: Ростовский государственный экономический университет (РИНХ), 2010. — Режим доступа: http://www.studfiles.ru/preview/2915646/page:4/.
4. Книга царей Шахнаме / пер. М. Л. Лозинского, под ред., с комментариями и статьёй Ф. А. Розенберга. – Москва; Ленинград, 1934. – 156 с.
5. Ожегов С. И. Словарь русского языка: ок. 57 000 слов / Под ред. д-ра филол. наук, проф. Н. Ю. Шведовой. – 14 изд., стереотип. – Москва: Рус. яз., 1983. – 816 с.
6. Таджикско-русский словарь / Под ред. Д. Саймиддинова, С. Д. Холматовой, С. Каримова. – Душанбе, 2006. – 814 с.
7. Фирдавсӣ Абулқосим. Шоҳнома. – ҷилди 1 / Абулқосим Фирдавсӣ. – Душанбе: Адиб, 2007. – 480 саҳ.
8. Фирдавсӣ Абулқосим. Шоҳнома / Иборат аз нуҳ ҷилд. Ҷилди II. – Душанбе: Адиб, 1987. – 320 с.
9. Фирдоуси. Шахнаме. Т. I. (От начала поэмы до сказания о Сохрабе) / Пер. с фарси Ц. Б. Бану, коммент. А. А. Старикова. – Москва, 1957. -https://avidreaders.ru/read-book/shahname-tom-1.html (Дата обращения: 24.03.2025).
10.Шарипов В. А. Звуковая организация стиха в русских переводах «Шахнаме» А. Фирдоуси // Ученые записки ХГУ им. академика Б. Гафурова. Серия гуманитарно-общественных наук. – Худжанд, 2024. - №1 (78). – С. 231-236.
11.Шарипов В. А. Эвфония в подлиннике и русском переводе «Шахнаме» Фирдоуси // Вестник ТГУПБП. Серия гуманитарных наук. – Худжанд, 2024. - №1 (98). – С. 69-75.
12.Шарипов В. А. Лексические стилистические средства в русском переводе «Шахнаме» Фирдоуси // Вестник университета. – Душанбе: РТСУ, 2024. - №3 (85) – С.210-219.
13.Шарипов В. А. К вопросу об актуальных проблемах теории художественного перевода //Вестник МГУ. Серия 22. Теория перевода. 2025. - №2 – С.148-164.
14.Шарипов В. А. К вопросу о критериях оценки качества поэтического перевода //Ученые записки ХГУ им. академика Б. Гафурова. Серия гуманитарно-общественных наук. – Худжанд, 2025. - №3 (84). – С. 23 0-240.
15.Шарипов В. А. «Шахнаме» Фирдоуси в русских переводах Михаила Лозинского // Вестник ТГУПБП. – Худжанд, 2025. – 2(103). – С.78-90.
16.Эткинд Е. Творчество М. Л. Лозинского // Багровое светило. – Москва, 1974. – 220 с.
17.https://stihi-online.com/author/3639