Жанри таъриф дар асоси осори мансури муосири тоҷикӣ ба риштаи таҳлил кашида шудааст. Зикр гардидааст, ки жанри таъриф дар одоби муҳоварати тоҷикӣ ҷойгоҳи махсус дошта, барои барқарор кардани робита вазифаи муҳимро анҷом медиҳад. Таҳқиқи ин жанр дар одоби муҳоварат барои беҳтар кардани сатҳи муошират зарур мебошад. Таъкид шудааст, ки жанри таъриф дар забоншиносии тоҷик бори аввал нисбатан муфассал мавриди баррасӣ ва пажуҳиш қарор гирифтааст. Хусусиятҳои жанри таъриф дар асоси осори адибони тоҷик Садриддин Айнӣ, Баҳром Фирӯз, Фазлиддин Муҳаммадиев, Баҳманёр. Сотим Улуғзода ва дигарон мавриди таҳқиқ қарор гирифта, дар такя ба дидгоҳи назарияи забоншиносии ватаниву хориҷӣ паҳлуҳои гуногун ва хусусиятҳои он дар одоби муҳоварати тоҷикӣ ошкор карда шудааст. Қолабҳои нави жанри таъриф кашф карда, хулоса шудааст, ки гурӯҳе аз онҳоро метавон дар муошират истифода кард. Навгонии мақола ошкор кардани таҳаввул дар жанри таърифи одоби муҳоварати тоҷикӣ мебошад.
забони муосири тоҷикӣ, насри муосири тоҷикӣ,одоби муҳоварати тоҷикӣ, жанр, таъриф, қолабҳои нави жанри таъриф, хушмуомилагӣ
1. Абдулҳамид Самад. Маҳбус (қисса)//Ахтарони адаб. Ҷ. 50 / Баёзи мухтасари насри муосир. – Душанбе: Адиб», 2021.С.88-195. [Мураттибон: Низом Қосим, Сироҷиддин Икромӣ.]
2. Айнӣ. С. Марги судхӯр // Ахтарони адаб. Ҷ. 40 / Садриддин Айнӣ. Мунтахабот. – Душанбе:Адиб, 2020.- С.169- 347[Мутаттиб ва муаллифи сарсухан. Аъламхон Кучарзода].
3. Баҳманёр. (Бобҳо аз роман). Дуди ҳасрат //Ахтарони адаб. Ҷ. 50 / Баёзи мухтасари насри муосир. – Душанбе:Адиб, 2021. С. 456- 78 [Мураттибон: Низом Қосим, Сироҷиддин Икромӣ.]
4. Баҳманёр. (Бобҳо аз роман). Гавазни ҷанбаршохи ман //Ахтарони адаб. Ҷ. 50 / Баёзи мухтасари насри муосир. – Душанбе:Адиб, 2021.- С. 399- 411[Мураттибон: Низом Қосим, Сироҷиддин Икромӣ].
5. Баҳром Фирӯз. (Ҳикояҳо).Палонҷи охирин//Ахтарони адаб. Ҷ. 49./ Баёзи мухтасари насри муосир. – Душанбе: Адиб, 2021. С. 257 - 265 [Мураттибон: Низом Қосим, Сироҷиддин Икромӣ].
6. Джураева М. Р. Языковые способы и средства выражения значения уважительности и вежливости в таджикском языке XVI века: на материале «Бадоеъ- ул вакоеъ» Зайниддина Восифи:дисс. на соискание учёной степени канд. филол. наук.–Душанбе, 1998.–138 с.
7. Иссерс О. С. Коммуникативные стратегии и тактики русской речи.- Москва: Едиториал УРСС, 2002. -284 с.
8. Сальникова И.В. Комплимент в британской и американской лингвокультурах: коммункативные, лингвопрагматические и лингвокультурологические аспекты: дис. на соиск. учен. степ. канд. филол. наук. -Воронеж, 2006. -155 с.
9. Серебрякова Р.В. Национальная специфика речевых актов комплимента и похвалы в русской и английской коммуникативных культурах: дисс.... канд. филол. наук.- Воронеж, 2002. -202 с.
10.Улуғзода С. Восеъ. (Роман).- Душанбе: Адиб, 2020, 480 саҳ.// Ахтарони адаб. Ҷ. 45 [С. Улуғзода. Восеъ (Роман)]
11.Фазлиддин Муҳаммадиев. Варта //Ахтарони адаб. Ҷ. 48 / Баёзи мухтасари насри муосир. – Душанбе:Адиб, 2021. С. 222-324 [Мураттибон: Низом Қосим, Сироҷиддин Икромӣ.]
12.Фотеҳ Ниёзӣ. Духтари ҳамсоя (қисса) //Ахтарони адаб. Ҷ. 48 / Баёз Меҳмон Бахтӣ. Хубон (қисса). С. 346 - 412//Ахтарони адаб. Ҷ. 49 / Баёзи мухтасари насри муосир. – Душанбе: Адиб, 2021.-С. 80- 139 [Мураттибон: Низом Қосим, Сироҷиддин Икромӣ]
13.Ҷалол Икромӣ. Тахти вожгун. //Ахтарони адаб. Ҷ. 44 / Баёзи мухтасари насри муосир. – Душанбе: Адиб, 2020.- 480 саҳ. [Ҷалол Икромӣ. Тахти вожгун(Роман)].
14.Ҷонибеки Акобир. (Ҳикояҳо). Куҳистонӣ. С. 209- 327. //Ахтарони адаб. Ҷ. 50./ Баёзи мухтасари насри муосир. – Душанбе: Адиб, 2021, 480 саҳ. [Мураттибон: Низом Қосим, Сироҷиддин Икромӣ.]
15.Юсуф Акобиров. Мунира //Ахтарони адаб. Ҷ. 49/ Баёзи мухтасари насри муосир. – Душанбе: Адиб, 2021.-С. 144- 210[Мураттибон: Низом Қосим, Сироҷиддин Икромӣ].
16.Эренбург И. Люди, годы, жизнь. Сочинения в 9 томах. М.: Советский писатель, 1961. кн. VI, ч. 6.