0.0/5 овоз (0 овозҳо)

ТАРҶУМАИ АДАБӢ ҲАМЧУН ТАФСИР: МАСЪАЛАИ НИГОҲ ДОШТАНИ НИЯТИ МУАЛЛИФ ВА ХУСУСИЯТҲОИ УСЛУБИИ РОМАНИ «ДОХУНДА»-И С. АЙНӢ ДАР ТАРҶУМАИ РУСӢ

Муаллиф (он)

Бобоева М.С.

Чакидаи мақола

Таҳлили ҳамаҷонибаи таҳаввулоти тарҷума дар тарҷумаи русии романи «Дохунда»-и Садриддин Айнӣ, ки аз тоҷикӣ Олег Эрберг баргардон кардааст, сурат гирифтааст. Стратегияи ифодаи вижагиҳои миллӣ-фарҳангӣ, тобишҳои услубӣ ва нияти муаллиф дар тарҷумаи адабӣ нишон дода шудааст. Тавассути методи таҳлили муқоисавии матни сарчашма ва тарҷума, масъалаи дар тарҷума нигоҳ доштани махсусиятҳои миллӣ баррасӣ шудааст. Бо мисолҳои мушаххас собит шудааст, ки чӣ тавр тағйироти лексикӣ (мушаххаскунӣ, генерализатсия, модулятсия) матнро барои хонандагони русзабон мутобиқ мекунад ва зимнан дақиқии этнографӣ ҳифз карда мешавад. Таҳлил мушкилоти асосии тарҷумаро ошкор месозад: зарурати риояи таносуби мувофиқати тарҷума ба асл ва мутобиқкунӣ, ҷуброни бозии ҳуруф дар зарбулмасалҳо ва нигоҳ доштани ташаннуҷи эҳсосот дар муколамаҳо. Тадқиқот собит месозад, ки тарҷумаи муваффақи матнҳои дорои вижагиҳои миллӣ на танҳо малакаи забондонӣ, балки фаҳмиши амиқи бофтори фарҳангиро низ тақозо мекунад. Аҳаммияти амалии тадқиқот дар таҳияи тавсияҳо барои тарҷумонҳо зоҳир мешавад: истифодаи эзоҳҳо барои реалияҳо, ҷустуҷӯи муодилҳои аллетиратсионӣ барои унсурҳои фолклорӣ ва ба назар гирифтани заминаи иҷтимоӣ-таърихӣ. Натиҷаҳо ва тавсияҳои амалӣ метавонанд ҳангоми тарҷумаи адабиёти бадеӣ, ҳамчунин фаъолияти омӯзгорӣ мавриди истифода қарор гиранд.

Калидвожаҳо

тарҷумаи адабӣ; таҳаввулоти тарҷумавӣ; вижагиҳои миллӣ; Садриддин Айнӣ; романи «Дохунда»; адабиёти тоҷик; муодилият

Пайнавишт

1. Айни С. Дохунда: Роман. Т. 2. – Сталинобод: Нашриёти Давлатии Тоҷикистон, 1960. – 471 с.

2. Айни С. Дохунда: Роман / Пер. с тадж. О. Эрберга; [Предисл. Л. Климовича] / Садриддин Айни. – Москва: Гослитиздат, 1956. – 404 с.

3. Бархударов Л. С. Язык и перевод: Вопросы общей и частной теории перевода / Л. С. Бархударов. – Москва: Международные отношения, 1975. – 240 с.

4. Комиссаров В. Н. Современное переводоведение: Курс лекций / В. Н. Комиссаров. – Москва: ЭТС, 1999. – 161 с.

5. Латышев Л. К. Перевод: проблемы теории, практики и методики преподавания / Л. К. Латышев. – Москва: Просвещение, 1981. – 180 с.

6. Мурувватиён Дж. Некоторые размышления о переводе романа «Дохунда» С. Айни на русский язык О.Е. Эрбергом / Дж. Мурувватиён / В. кн.: Филологические сюжеты. – Душанбе: ЭР-граф, 2022. – 200 с.

7. Рецкер Я. И. Теория перевода и переводческая практика: Очерки лингвистической теории перевода / Я. И. Рецкер. – Москва: Международные отношения, 1974. – 216 с.

8. Сдобников В. В., Петрова, О. В. Теория перевода: учебник для студентов лингвистических вузов и факультетов иностранных языков / В. В. Сдобников, О. В. Петрова. – Москва: АСТ: Восток—Запад, 2007. – 448 с.

9. Федоров А. В. Введение в теорию перевода / А. В. Федоров. – Москва: Изд-во лит. на иностр. яз., 1953. – 336 с.

10.Швейцер А. Д.Теория перевода: статус, проблемы, аспекты / А.Д. Швейцер. – Москва: Наука, 1988. – 214 с.